Menu Close

Tôi làm quen terminal như thế

Trước khi nói về việc tôi bắt đầu quá trình làm quen việc sử dụng terminal như thế nào khi là một người sử dụng hệ điều hành windows khi mới bắt đầu trong một thời gian dài, tôi sẽ nói sơ lược về terminal được đề cập ở đây là gì.

Terminal là gì?

Terminal là một công cụ hỗ trợ người dùng tương tác với hệ điều hành thông qua các dòng lệnh.

Một chương trình trên máy tính cơ bản sẽ có 2 loại giao diện để người dùng tương tác là text-based interface (hay là giao diện dòng lệnh) và graphical user interface (GUI).

Hiện tại, hầu hết các phần mềm, công cụ cho người dùng có giao diện là GUI nên hầu như những người bắt đầu dùng máy tính thì chỉ biết đến giao diện loại này và đôi khi không biết sự tồn tại của giao diện cho phép người dùng tương tác bằng dòng lệnh, đặc biệt là người dùng đã quen sử dụng trên hệ điều hành windows và cũng chính giao diện GUI làm nên sự phổ biến của hệ điều hành này như ngày nay.

Và câu hỏi đặt ra tại sao vẫn tồn tại các loại giao diện text-based interface. Sự tồn tại của nó bởi lẻ nó vẫn có các tiện lợi nhất định, đặc biệt đối với thế giới của dân IT. So với giao diện GUI thì phần mềm có giao diện text-base interface luôn nhỏ gọn hơn, tài nguyên hệ thống để xử lý ít hơn, chi phí triển khai cũng tốt hơn và hơn nữa bởi nó không cần giao diện nên nó thuận tiện nếu tích hợp nó lên các hệ thống, thiết bị không có hỗ trợ màn hình có khả năng hỗ trợ giao diện phổ thông như các hệ thống máy chủ (thường được truy cập điều khiển từ xa thông qua các gói tin chứa dòng lệnh). Hơn nữa, đối với các phần mềm sử dụng dòng lệnh cũng có sự thuận lợi nhất định khi chia sẽ thông tin (ví dụ để nói về việc sử dụng một tính năng của phần mềm bằng dòng lệnh thì chỉ việc chia sẽ dòng lệnh, và người nhận được dòng lệnh thì chỉ việc gõ đúng dòng lệnh đó sẽ có đúng tính năng mong muốn hầu không cần lo sai sót hoặc hiểu nhầm so với giao diện GUI thì phải chụp ảnh và chỉ rõ từng step).

Để người dùng có thể truyền các dòng lệnh yêu cầu để hệ điều hành có thể biết được mong muốn người sử dụng là gì thì cần có một công cụ để người dùng thường là người trong giới IT tương tác với hệ điều hành – công cụ giúp người dùng truyền tải dòng lệnh mình muốn thực hiện đến hệ điều hành ở đây là terminal.

Như vậy đến đây, mọi người cũng biết được terminal ở đây là gì. Tiếp theo là phần tôi nói về các loại terminal phổ biến ở các hệ điều hành phổ biến mọi người có thể biết đối chiều tên gọi đối với hệ điều hành của mình đang sử dụng.

Một số terminals phổ biến trên các hệ điều hành

Đối với những người làm việc trên hệ điều hành windows: một số terminal phổ dụng là Command Prompt (hay còn gọi là cmd, tích hợp sẵn trên windows), Power shell (cũng được tích hợp sẵn trên windows), git bash terminal đây cũng là một terminal khá phổ biến và tiện lợi trên windows vì nó câu lệnh phổ biến khác giống với các hệ điều hành MacOS, Ubuntu (nói chung các phiên bản của nhánh linux)

Cmd trên Windows

Trên hệ điều hành MacOS đã được cài đặt sẵn một terminal tên là ứng dụng đó được đặt là terminal trên MacOS.

Terminal của MacOS

Về phía hệ điều Ubuntu, Gnome terminal được cài đặt mặc định cùng với hệ điều hành và nó có đầy đủ các tiện ích cơ bản cho ngươi sử dụng

Gnome terminal trên Ubuntu

Đặt mình vào thế dùng terminal

Để bắt đầu làm quen với terminal thì tôi đưa mình vào thế bắt buộc sử dụng. Lúc đó, tôi đang sử dụng một chiếc laptop chạy hệ điều hành windows được vài năm để bắt mình vào thế dùng terminal tôi tiến hành cài song song hệ điều hành Ubuntu cùng Windows trên máy tính cá nhân của tôi (tôi cần giữ windows cho việc học trường lúc tối bắt đầu làm quen Ubuntu).

Tại sao tôi chọn Ubuntu trong khi windows cũng có terminal? Vấn đề ở chỗ là hệ điều hành windows quá tiện lợi và sinh ra với xứ mệnh cho giao diện đồ hoạ nên hầu như các nhu cầu của tôi đều đáp ứng ở các chương trình đồ hoạ, điều này sẽ làm tôi ở tình huống không cần thiết dùng chương trình terminal. Trong khi ubuntu, về cơ bản nó có rất nhiều chương trình cần phải sử dụng terminal mới thực hiện được và đồng thời đây cũng là một hệ điều hành được sử dụng khá nhiều cho các server (phần lớn server hiện tại run trên nhánh hệ điều hành linux mà ubuntu là phổ biến và cách lệnh terminal của chung hầu như giống nhau). Việc chọn ubuntu sẽ giúp tôi quen với làm việc với server luôn. Bên cạnh đó, đối với những người mới chuyển qua ubuntu sử dụng nếu gặp lỗi, sự cố thì hầu như đáp án, hỗ trợ khắc phục từ cộng đồng hầu như đều chia sẻ dưới lại các câu lệnh cần gõ và điều đó sẽ làm tôi tiếp xúc terminal nhiều hơn nữa. Bên cạnh đó bên các hệ điều hành như Ubuntu còn có rất nhiều công cụ tiện vời cho lập trình viên như tôi sử dụng mà điển hình là Vim – đây là một công cụ editor lâu đời như rất mạnh mẽ được hỗ trợ của cộng đồng, cũng như nó rất hay trong cách sử dụng và hỗ trợ cho lập trình, nó cũng là công cụ được dùng để editor file trên server. Việc sử dụng thêm công cụ editor Vim vừa giúp tôi làm quen việc sử dụng vim thay cho các editor có giao diện đồ hoạ vừa chúng tối quen hơn với terminal khi thực hiện các thao tác. Mặc dù trên hệ điều hành windows cũng có Vim editor nhưng việc sử dụng Vim trên windows trải nghiệm sẽ không tốt như trên Ubuntu. Một thứ khác nữa, mà tôi quyết định cài Ubuntu để làm quen với terminal đó là các câu lệnh và công cụ hỗ trợ, cảm giác trải nghiệm terminal của Windows hoàn toàn thua so với các terminal trên hệ điều hành Unix (MacOS và các nhánh của linux) – ví dụ, trong windows ở terminal mặc định khi liệt kê danh sách các folder, tập tin trong một folder nào đó thì phải dùng dir trong khi hầu hết các terminal khác của các môi trường khác đều sử dụng ls.

Với việc đặt mình vào một môi trường có nhiều yêu cầu sử dụng terminal hơn nó giúp tôi dần quen với terminal cũng như ghi nhớ các lệnh phổ biến mà không cần lúc nào cũng search google.

Nếu máy tính mọi người đang dùng là Macbook thì không cần cài Ubuntu vì cơ bản về terminal thì MacOS và Ubuntu hầu như là như nhau, trải nghiệm về terminal đều tốt.

Và tiếp theo là phần tôi nói về một số lệnh cơ bản thường xuyên sử dụng ở terminal

Một số lệnh cơ bản sử dụng ở terminal

  • cd (change directory) sử dụng để di chuyển tử fodler này đến fodler khác.
  • ls (list): liệt kê thông folder, tập tin có trong thư mục muốn xem (đối với hệ điều hành windows thì dùng dir thay thế, hoặc phải cài thêm một chương trình hỗ trợ ls riêng)
  • rm (remove): xoá một tập tin hoặc thư mục xác định trong cấu lệnh
  • clear: làm sạch terminal
  • mkdir (make directory): tạo mới một thự mục

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *